Unia Europejska
Wszystkie szkolenia -50%

Jak zorganizować zajęcia rewalidacyjne w szkole?

Wszystko, co musisz wiedzieć na temat organizacji zajęć rewalidacyjnych w szkole: zapraszamy do zapoznania się z naszą pigułką wiedzy!

Zajęcia rewalidacyjne - co to znaczy?

Poprzez pojęcie rewalidacji (łac. re - ponownie, validus - mocny) rozumiemy proces doskonalenia funkcji niezaburzonych oraz możliwie w największym stopniu usprawnienie dysfunkcji uczniów z niepełnosprawnością. Do zajęć rewalidacyjnych zaliczają się więc wszelkiego rodzaju zajęcia o charakterze terapeutycznym, doskonalącym, korekcyjno-kompensacyjnym oraz stymulującym.

Uwaga: o zajęciach rewalidacyjnych mówimy tylko w przypadku zajęć z udziałem uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego z tytułu niepełnosprawności. Nie zaliczają się do nich 45-minutowe zajęcia specjalistyczne (korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, terapeutyczne itd.), z których mogą korzystać wszyscy potrzebujący ich uczniowie.

Zajęcia rewalidacyjne - podstawa prawna

Zasady organizacji i realizacji zajęć rewalidacyjnych ujęte są w następujących przepisach ustawy Prawo oświatowe:

  • rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

  • rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym

  • rozporządzenie MEN z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1646)

Zajęcia rewalidacyjne - dla kogo? 

Uczestnictwo danego ucznia w zajęciach rewalidacyjnych warunkowane jest posiadaniem przez niego orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną; należy przy tym zaznaczyć, że zajęcia rewalidacyjne organizowane są tylko dla uczniów z niepełnosprawnością, nie dotyczą zaś uczniów niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

W zajęciach rewalidacyjnych uczestniczą uczniowie:

  • niesłyszący i słabosłyszący,

  • niewidzący i słabowidzący,

  • niepełnosprawni ruchowo,

  • z afazją,

  • niepełnosprawni intelektualnie w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym,

  • ze spektrum autyzmu,

  • z niepełnosprawnością sprzężoną.

Organizacja zajęć rewalidacyjnych - wskazówki praktyczne

Wymiar czasowy zajęć rewalidacyjnych

Minimalny czas trwania zajęć rewalidacyjnych w szkołach wynosi 2 godziny w tygodniu. Na ogół realizuje się je w dwóch jednostkach po 60 minut. W uzasadnionych przypadkach czas trwania pojedynczych zajęć może być krótszy - należy przeprowadzić wówczas tyle jednostek, by łączy czas zajęć w ciągu tygodnia wyniósł regulaminowe 120 minut.

Rodzaj zajęć rewalidacyjnych

Rodzaj prowadzonych zajęć definiowany jest indywidualnie dla każdego ucznia na podstawie informacji z IPET. Przepisy nie określają konkretnych typów zajęć, jakie mają być realizowane w tym obszarze. Ustawa Prawo oświatowa wymienia jedynie cele zajęć rewalidacyjnych w odniesieniu do 3 grup niepełnosprawności:

  • uczniowie niewidomi - nauka orientacji przestrzennej, nauka systemu Braile’a lub innych alternatywnych metod komunikacji (AAC)

  • uczniowie z zaburzeniami mowy - nauka języka migowego lub AAC

  • uczniowie w spektrum autyzmu - rozwijanie umiejętności społecznych, w tym komunikacyjnych

Zajęcia rewalidacyjne mogą być realizowane zarówno w formie indywidualnej, jak i grupowej. Drugi z wariantów występuje jednak rzadko - na ogół wtedy, gdy analiza potrzeb i funkcjonowania ucznia wykaże konieczność rozwijania u niego kompetencji emocjonalnych i społecznych na drodze socjalizacji.

Sprawdź wideoszkolenie Edumaster: Zajęcia rewalidacyjne - od planowania po dokumentację

W zależności od potrzeb i funkcjonowania ucznia dobrane zajęcia rewalidacyjne realizują następujące cele:

  • rozwijanie i doskonalenie najmniej uszkodzonych funkcji fizycznych oraz psychicznych

  • korygowanie funkcji zaburzonych

  • wyrównywanie deficytów rozwojowych i dynamizacja rozwoju

Najczęściej realizowane zajęcia rewalidacyjne to:

  • korekcja wad postawy

  • korekcja wad wymowy

  • nauka orientacji przestrzennej i poruszania się

  • nauka języka migowego i alternatywnych metod komunikacji

Program zajęć rewalidacyjnych - co powinien zawierać?

W programie zajęć rewalidacyjnych należy ująć następujące informacje:

  • nazwisko nauczyciela prowadzącego

  • dane dziecka: nazwisko, wiek, klasa

  • numer orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i dane poradni psychologiczno-pedagogicznej, która wydała orzeczenie

  • opis funkcjonowania ucznia

  • analiza funkcjonowania ucznia w szkole, w tym jego mocne strony oraz funkcjonalności wymagające usprawnienia

  • cel główny i cele szczegółowe zajęć rewalidacyjnych

  • metody wykorzystywane podczas zajęć rewalidacyjnych

  • zasady prowadzenia zajęć

  • rodzaje stosowanych ćwiczeń

  • ewaluacja programu zajęć, wnioski i zalecenia do dalszej pracy z uczniem

Sprawdź wideoszkolenie Edumaster: Jak zorganizować zajęcia rewalidacyjne w szkole? Krok po kroku

Zajęcia rewalidacyjne - dokumentacja

Podstawą dokumentacji jest dziennik zajęć rewalidacyjnych, uzupełniany na bieżąco przez nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia. Dokumentację można prowadzić zarówno w dzienniku fizycznym, jak i e-dzienniku.

W dzienniku zajęć rewalidacyjnych powinny znaleźć się następujące informacje:

  • nazwiska uczniów uczęszczających na zajęcia rewalidacyjne oraz dane kontaktowe do rodziców

  • indywidualny/grupowy program pracy z uczniem/grupą

  • tygodniowy program zajęć

  • daty, czas trwania i tematy prowadzenia zajęć

  • podpisy potwierdzające przeprowadzenie zajęć (jeśli dokumentacja prowadzona jest w e-dzienniku, wpisanie tematu zajęć traktowane jest jako potwierdzenie ich przeprowadzenia

  • informacje o obecności uczniów na zajęciach

  • oceny postępów i wnioski dotyczące dalszej pracy z uczniem

Ważnym elementem jest także dokumentacja współpracy z rodzicami i innymi podmiotami w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, obejmująca m.in.:

  • pisemne zgody rodziców dotyczące form i okresu objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole

  • wnioski i rezygnacje rodziców dotyczące określonych zajęć pomocy psychologiczno-pedagogicznej

  • notatki z rozmów indywidualnych i spotkań oraz ustaleń w kwestii pomocy psychologiczno-pedagogicznej

  • notatki z porad, konsultacji, warsztatów, szkoleń dla rodziców, uczniów i nauczycieli w dzienniku oddziału.

ED
Edumaster
09.05.2023