Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w pytaniach i odpowiedziach

Kto może uzyskać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów z niepełnosprawnością, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym, których kształcenie wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Pierwsze z wymienionych kryteriów obejmuje dzieci/uczniów:

niesłyszących i słabosłyszących
niewidomych i słabowidzących
z niepełnosprawnością ruchową
z afazją
z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym
ze spektrum autyzmu
z niepełnosprawnościami sprzężonymi

Kto wydaje orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?

W przypadku dzieci/uczniów z afazją, niepełnosprawnością ruchową i intelektualną oraz niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna współpracująca z placówką, do której uczęszcza dziecko/uczeń.

W przypadku dzieci/uczniów niewidomych i słabowidzących, niesłyszących i słabosłyszących oraz ze spektrum autyzmu decyzja o wydaniu orzeczenia należy do publicznej poradni specjalistycznej, wskazanej przez kuratorium oświaty.

W zespole orzekającym o potrzebie kształcenia specjalnego mogą znajdować się:

wnioskodawca – rodzice lub pełnoletni uczeń ubiegający się o orzeczenie
nauczyciele
wychowawca
specjaliści prowadzący zajęcia z dzieckiem/uczniem
specjaliści powołani ze wskazania wnioskodawcy (np. psycholog, logopeda, pedagog)

Jakie dokumenty należy złożyć we wniosku o uzyskanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?

Rodzice dziecka/ucznia ubiegającego się o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (lub pełnoletni uczeń szkoły ponadpodstawowej ubiegający się o ww. orzeczenie) mają obowiązek dostarczenia zespołowi orzekającemu następujących dokumentów:

pisemny wniosek o wydanie orzeczenia
zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia dziecka/ucznia
zaświadczenia/opinie specjalistów poradni specjalistycznych prowadzących terapię dziecka/ucznia
wyniki badań psychologiczno-pedagogicznych
orzeczenia wydane na poprzednie etapy edukacyjne

Jak przebiega proces uzyskania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?

Po otrzymaniu wniosku zespół orzekający przystępuje do diagnozowania dziecka/ucznia, opierając się na treści złożonej dokumentacji, wywiadu z rodzicami oraz wynikach wystandaryzowanych testów dotyczących następujących obszarów:

rozwój intelektualny
rozwój poznawczy
rozwój motoryczny
rozwój emocjonalny
rozwój społeczny

Jeśli zachodzi taka potrzeba, zespół orzekający lub wnioskodawca może dodatkowo wystąpić o opinię placówki, do której aktualnie uczęszcza dziecko/uczeń. Dane przedszkole lub szkoła ma wówczas obowiązek wydania opinii w ciągu 7 dni.

Termin wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynosi 30 dni od złożenia wniosku. Gotowe orzeczenie musi być dostarczone do wnioskodawcy w ciągu najbliższych 7 dni.

Jeśli treść orzeczenia nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, ma on prawo do odwołania do kuratora oświaty w ciągu 14 dni od odebrania dokumentu. Odwołanie odbywa się za pośrednictwem zespołu orzekającego.

Czy można zmienić orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?

Po wydaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jego anulowanie nie jest możliwe. Wnioskodawca nie ma także możliwości wycofania orzeczenia z placówki realizującej opracowany na jego podstawie indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.

Poza wspomnianym wyżej odwołaniem się od decyzji zespołu orzekającego jedynym sposobem uchylenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest wydanie nowego orzeczenia na wniosek rodziców lub pełnoletniego ucznia. Proces ten uwarunkowany jest wystąpieniem co najmniej jednej z następujących przesłanek:

zmiana okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia
potrzeba zmiany zaleceń wskazanych w poprzednim orzeczeniu
potrzeba zmiany okresu, na jaki wydano poprzednie orzeczenie

W opisanych przypadkach treść rozporządzenia MEN z 7 września 2017. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych dopuszcza możliwość wydania nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, obowiązującego co najmniej do końca roku szkolnego.